fbpx
Europees Hof, Straatsburg

In de Bonjo-krant van oktober 2017 staat een artikel van Ruben Kool. Ruben schrijft over het belang van Europees recht binnen detentie. Het Europees Verdrag voor de rechten van de Mens (EVRM) is een belangrijke bron van Europese wet- en regelgeving. Maar de tekortkomingen van de nationale wetgeving kunnen bijvoorbeeld ook worden aangevuld met de afspraken uit de European Prison Rules. Door deze Europese afspraken is dus nog een wereld te winnen.

“De Penitentiaire Beginselenwet (Pbw) bevat de basis van alle regelgeving binnen reguliere detentie. Deze regels zijn op hun beurt verder uitgewerkt in andere (bijzondere) wetten. Uit de Pbw volgt bijvoorbeeld het recht op fasering en het beklagrecht. Hiermee houdt de regelgeving echter niet op, want ook op Europees niveau zijn verdragen gesloten. Een belangrijk voorbeeld hiervan is het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De bepalingen uit dit verdrag zijn rechtstreeks afdwingbaar voor Nederlandse gedetineerden.

European Prison Rules

Daarnaast hebben de lidstaten van de Raad van Europa afspraken gemaakt die zijn vastgelegd in de European Prison Rules (EPR). Momenteel hebben bijna vijftig landen in Europa deze afspraken ondertekend. In de EPR zijn minimumrechten van gedetineerden in gevangenissen in Europa afgesproken. Dat zijn rechten in algemene zin, zoals het recht om met respect behandeld te worden. Tevens bevat het de algemene bepaling dat het leven in detentie, het leven buiten de gevangenis zo dicht mogelijk dient afspraken gemaakt. Uit de EPR volgt bijvoorbeeld dat de maaltijden binnen de penitentiaire inrichtingen voedzaam moeten zijn en dat rekening wordt gehouden met de gezondheid en de religieuze achtergrond van de gedetineerde. In totaal bevat de EPR ruim honderd afspraken over minimumrechten van gedetineerden.

Soft law

De EPR worden gerekend tot de categorie soft law. Dit betekent dat de gemaakte afspraken in Nederland niet rechtstreeks afdwingbaar zijn. Toch betekent dit niet dat de EPR voor Nederland geen waarde hebben. Integendeel: ze sporen de Nederlandse wetgever aan de regels in overeenstemming te brengen met de Europese afspraken. Daarnaast kunnen gedetineerden aan de hand van de EPR duidelijk maken dat hun rechten worden geschonden.

Een voorbeeld uit onze praktijk

Zo klaagde een gedetineerde onlangs dat de geheimhouding tussen hem en zijn raadsman binnen detentie ernstig was geschonden. Wat was hier aan de hand? Tijdens een reguliere celinspectie werd door bewaarders een aantal brieven aangetroffen. Deze brieven waren bestemd voor de advocaat van de gedetineerde. Hij had echter nog geen kans gezien deze te versturen. De gedetineerde stelde na de inspectie vast dat de inhoud van zijn brieven was gelezen, omdat hij enige tijd later in zijn penitentiaire dossier informatie uit de brieven terugvond. Deze informatie kon op geen enkele andere manier in het dossier terecht zijn gekomen dan door mededeling van de bewaarders.

De gedetineerde vond dat zijn rechten door het lezen van de brieven werden geschonden. Het recht op geheimhouding tussen advocaat en gedetineerde is natuurlijk één van de kernwaarden van ons rechtsbestel. Dit voerde de gedetineerde ook aan bij de beklagrechter. Daarbij wees hij op artikelen uit de Pbw waaruit de schending zou blijken. Echter in deze wet zijn over de geheimhouding geen duidelijke bepalingen opgenomen. Om zijn zaak kracht bij te zetten illustreerde hij zijn zaak ook door te verwijzen naar
artikel 23.4 van de EPR. Daaruit blijkt glashelder dat alle correspondentie tussen gedetineerden en advocaten vertrouwelijk is. Mede door zijn verwijzing naar de EPR werd de gedetineerden in het gelijk gesteld.

Conclusie belang Europees recht

Uit dit voorbeeld blijkt dat de afspraken uit de EPR wel degelijk waarde hebben. Het illustreert niet alleen een standpunt, maar maakt de beklagrechter ook inzichtelijk waarom niet aan de Europese minimumnormen wordt voldaan. De waarde van de EPR zal mogelijk in de toekomst nog toenemen, omdat in de toekomst de mogelijkheid dat de afspraken ook in Nederland afdwingbaar worden. Kijk daarom ook eens over de grens: daar is nog een wereld te winnen.”

© 2017-2018 Daamen, advocaten. | Disclaimer | Sitemap | Links | Beheer